.jpg)
İnsanlar yazın kahveciler, alışveriş merkezleri gibi klimalı kapalı alanlar veya tatil yerlerinde daha çok vakit geçirmeye başlar. Sabah yapılan o serpme kahvaltılar ardından yorgunluk kahveleri, serinlemek için içilen buzlu içecekler ve meyve tabakları yanındaki tatlılar derken birçok şeyi hazır olarak yiyoruz. Peki, bu besinlerin arkasındaki görünmeyen risklerin ne kadar farkındayız? Tükettiğimiz besinler uygun koşullarda saklanıyor mu? Hazırlanırken hijyen kurallarına dikkat ediliyor mu? Ya da açık havada, sıcak ortamda ne kadar süre bekliyor?
Yaz aylarında artan sıcaklık nedeniyle besinler uygun koşullarda saklanmadığında ve hijyenik olarak hazırlanmadığında içeriğindeki minik gizli canlılar gıda zehirlenmelerine yol açabilir. Mesela soğuk kahve yapılırken dışarda kalan süt, yemek yediğinizde kullanılan et, tatlılarda kullanılan yumurtalar, meyve tabağı için kesilip bekleyen karpuzlar, pratik olarak yapılan salata ve bowllarda kullanılan kremalar ve soslar derken liste uzayıp gidiyor. Dikkat edilmesi gereken besinleri sizler için bir araya getirdik.
1) Hayvansal Kaynaklı Besinler
Tavuk, et, yumurta gibi hayvansal besinler kontaminasyona yani çapraz bulaşa çok elverişlilerdir. En güvenli yol öncelikle bu besinlerin iyi piştiklerinden emin olmaktır. Dışarda rafadan yumurta, az pişmiş etten kaçınılması gıda zehirlenmesi riskini azaltır.
Pişirme koşulları kadar muhafaza şartları da önemlidir. Mesela gün boyu saatlerce sıcakta dönen bir dönerdense iyi pişmiş bir kırmızı et sizin için daha güvenli olacaktır.
2) Deniz Ürünleri
Aldığımız deniz ürünlerini güvenilir yerlerden temin etmeliyiz. Aynı et, tavuk gibi yeterince pişirildiğinden emin olmamız lazım. Çünkü belli sıcaklıkların üstünde bazı mikroorganizmalar yaşayamaz ve ölürler. Tam olarak pişirilmediğindeyse bu canlıların yaşama ihtimalleri olduğu için mikrobiyal açıdan risklilerdir.
İç sıcaklık kadar sirkülasyona da önem vermeliyiz. Bir et restoranında balık sipariş ettiğimizde muhtemelen müşteri profili daha az balığa yöneldiği için yani sirkülasyonu yavaş olduğundan balık beklemiş olacak ve sorun yaşama ihtimalini arttırmış olacağız.
3) Soslar
Salata veya sağlıklı diye aldığımız bowllardaki sos seçimi oldukça önemlidir. Özellikle mayonez ve yoğurt temelli soslara dikkat edilmelidir. Özellikle mayonez veya yoğurt temelli soslar yerine zeytinyağı, tahin, sirke, limon temelli soslar daha güvenli olacaktır.
4) Süt ve Süt Ürünleri
Süt ve süt ürünleri yaz aylarında en çok dikkat edilmesi gereken gruplardan biridir. Oda sıcaklığında süt, peynir, yoğurt gibi besinleri bırakmamalıyız. Paketli aldığımız bu besinleri alırken mutlaka SKT'sini kontrol etmeli ve açıldıktan sonra hızlı bitirmeliyiz. Eğer unutuyorsak üstüne kalem yardımıyla açılma tarihini not edebiliriz. Çok fazla dışarda oda sıcaklığında bırakmamaya da özen göstermeliyiz.
Aynı ette olduğu gibi bu grupta da sirkülasyon önemlidir. Bazen elektriklerin gittiği bir marketten farkında olmadan dondurma alıyor veya ürün seçerken dikkatsiz bir tüketicinin açık bıraktığı kapaklı dolaptan yoğurt alıyor olabilirsin. Sık alışveriş yapılan marketlerden bu besinleri almak riskleri düşürmede etkili olabilir.
5) Su ve Buzlar
Soğuk su içmek için buzdolabına koyduğumuz suların ağzının kapalı olduğundan emin olmalıyız. Öte yandan riskli su kaynaklarıyla yapılmış buzlar veya buzla temas eden mikrobiyal yük taşıyan eller ve nesneler..
İçtiğimiz soğuk içeceklerin buz kaynağını göz ardı etmemeliyiz. Çünkü buzlu içecek ısıl işlem görmeden direkt olarak tüketime hazır bir şekilde bardakta önümüze gelir. Bizlerse ishal olduğumuzda o gün yediğimiz tavuktan şüpheleniriz oysa suçlu içtiğimiz soğuk içecek daha doğrusu buzlardır. Yazın güvendiğiniz yerlerde soğuk içecekler içmeye çalışın veya ekstra buz koydurmayın.
6) Açık Büfedeki Besinler
Tatile gittiğimiz yerlerde bize sunulan açık büfede bulunan besinler ne kadar süre oda sıcaklığında olduğuna, hijyenik bir ortamda hazırlanıp hazırlanmadığına dikkat etmeliyiz. Sıcak servis edilmesi gereken yemeklerin sıcak, soğuk servis edilenlerin ise soğuk olduğundan emin olmalıyız.
7) İyi Yıkanmayan Sebze ve Meyveler
Sebze meyveleri tüketmeden önce bol su ile yıkamalıyız. Bir anda fazla sebze, meyve yıkayacaksak fiziksel bulaş riskini azaltma açısından sirkeden yardım alabiliriz. Pestisit kalıntılarından arınmasını istiyorsak da karbonatlı suda yardım alabiliriz.
Dışarda sağlıklı diye tercih ettiğiniz salatalara dikkat edin. Özellikle hamile, yaşlı gibi özel gruplar pişmemiş bu tabakları tüketmese daha güvenli olacaktır. Ayrıca pişmiş yemeklerle çiğ besinlerin birbirlerine temas etmemesine dikkat etmemiz gerekir. İyi yıkanmamış bir salatayla pişmiş bir et temas ettiğinde et de artık riskli gruptadır.
Yemek yerken veya yaparken kendi kişisel hijyenimize de dikkat etmeliyiz. Islak mendille öylesine elinizi silip yemeğe başlamak yerine ellerinizi yıkadıktan sonra yemeğe başlamak daha güvenli olacaktır.